Bursztyn leczy |
Bursztyn, czyli jantar, nazywany bywa zÅ‚otem BaÅ‚tyku. To okreÅ›lenie znacznie wdziÄ™czniejsze od „kopalnej żywicy drzew iglastych”, którÄ… w istocie jest. ZÅ‚oto BaÅ‚tyku kojarzy siÄ™ z bogactwem i tajemnicÄ…, a to do bursztynu pasuje idealnie. Można by je też wiÄ…zać z barwÄ…, gdyby bursztyn bywaÅ‚ wyłącznie żóÅ‚ty, miodowy czy zÅ‚ocisty. Ale trafia siÄ™ i zielonkawy, a nawet czarny.
PowstawaÅ‚ 45 milionów lat temu, a wiÄ™c niewyobrażalnie dawno. W bursztynowych bryÅ‚kach przetrwaÅ‚y do dziÅ› Å›lady ówczesnej flory i fauny. Części roÅ›lin i zwierzÄ…t z pradawnego lasu, zalane przez pÅ‚ynnÄ… żywicÄ™ i pochwycone w Å›miertelnÄ… puÅ‚apkÄ™, utworzyÅ‚y inkluzje, cenne dla badaczy i ciekawe dla kolekcjonerów.
Historyków z kolei od wieków fascynujÄ… kontakty europejskiego poÅ‚udnia zdominowanego przez Rzymian i póÅ‚nocy – ożywione za sprawÄ… bursztynowego szlaku, najkrótszej trasy łączÄ…cej wybrzeża Adriatyku i BaÅ‚tyku.
GratkÄ… dla amatorów przygód sÄ… burzliwe dzieje Bursztynowej Komnaty, powstaÅ‚ej w XVIII wieku na zamówienie Fryderyka I, zaginionej u schyÅ‚ku II wojny Å›wiatowej, wciąż poszukiwanej. Nie ma pewnoÅ›ci, czy odnaleziona niedawno na pograniczu czesko-niemieckim jest tÄ…, o którÄ… chodzi.
Już starożytni...
... odkryli, że bursztyn nie tylko zdobi, lecz także leczy. Co wiÄ™cej – przypisali mu siłę magicznÄ…. Wierzono na przykÅ‚ad, że ofiarowany kobiecie przez mężczyznÄ™ w pierwszym dla niej prezencie gwarantuje mu jej poÅ›lubienie. A już po Å›lubie, poÅ‚ożony na piersi Å›piÄ…cej małżonki, miaÅ‚ zdradzać wszystkie jej zÅ‚e postÄ™pki.
WedÅ‚ug Rzymian, którzy uważali bursztyn za skamieniaÅ‚y mocz rysia, i Greków, dla których byÅ‚ kamieniem Å›wiÄ™tym, Å›ciÄ…gaÅ‚ z czÅ‚owieka wszelkie nieszczęścia. Bursztynowe amulety i biżuteria miaÅ‚y chronić „od uroków” i przed chorobami za życia, a także strzec od zÅ‚ego po Å›mierci. Bursztyn znajdujÄ… wiÄ™c archeolodzy w miejscach pochówku na ziemiach sÅ‚owiaÅ„skich, a także pod skórÄ… egipskich mumii, które miaÅ‚ zabezpieczać przed rozkÅ‚adem i zniszczeniem.
Entuzjasta Kopernik
O wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ciach leczniczych, czy wrÄ™cz uzdrawiajÄ…cych bursztynu jeszcze przed naszÄ… erÄ… pisaÅ‚ m.in. Hipokrates, któremu potomni nadali zaszczytne miano „ojca medycyny”. Zalecano bursztynowe maÅ›ci, balsamy i mikstury z dodatkiem bursztynowego proszku na zÅ‚agodzenie różnych dolegliwoÅ›ci i leczenie rozmaitych schorzeÅ„ – od bronchitu po niewydolność serca. Notabene: w czasach nowożytnych entuzjastÄ… bursztynu jako Å›rodka nasercowego byÅ‚ MikoÅ‚aj Kopernik.
Terapeutyczne dziaÅ‚anie przypisywano też ozdobom, naszyjnikom i bransoletom. MiaÅ‚y one przynosić ulgÄ™ w bólach gardÅ‚a i gÅ‚owy oraz w reumatyzmie, a nawet w napadach furii. W XIX-wiecznej literaturze uznawany jest za lek uniwersalny, pomocny dosÅ‚ownie na wszystko – od dróg oddechowych po drogi moczowe, jelita, nerwy.
Kariera bursztynu baÅ‚tyckiego jako remedium na najróżniejsze kÅ‚opoty zdrowotne jest dÅ‚uga. Jego lecznicza sÅ‚awa dotarÅ‚a nawet do Chin, gdzie zmieszany z opium, podawano jako lek przeciwbólowy i przeciwskurczowy.
No i... rzeczywiście!
Ciekawe, że wspóÅ‚czesna nauka nie zaprzeczyÅ‚a, a tylko potwierdziÅ‚a pozytywne dziaÅ‚anie bursztynu na ludzki organizm, wyjaÅ›niajÄ…c tego przyczyny. Otóż bursztyn baÅ‚tycki (sukcynit) zawiera cenny kwas bursztynowy. To zwiÄ…zek roÅ›linny, którego najwiÄ™cej majÄ… soki z niedojrzaÅ‚ych owoców agrestu, jabÅ‚ek, winogron, Å‚odyg rabarbaru i lucerny, korzeni buraka cukrowego i rzepy oraz ziarna maku. Bursztyn ma go od 3 do 8 proc. Kwas zwiÄ™ksza odporność na czynniki chorobotwórcze, poprawia procesy energetyczne i bilans kwasów w organizmie. Jest naturalnym biostymulatorem, reguluje funkcje nerek i jelit, ukÅ‚adu nerwowego, dziaÅ‚a przeciwzapalnie i antytoksycznie.
W procesie suchej destylacji z bursztynu oprócz kwasu uzyskuje siÄ™ też olej bursztynowy. Obie substancje niszczÄ… wolne rodniki, dziaÅ‚ajÄ… dezynfekujÄ…co i bakteriobójczo, Å‚agodzÄ… skutki oparzeÅ„ skóry, odmrożeÅ„, stÅ‚uczeÅ„ i ukÄ…szeÅ„ przez owady. SÄ… wiÄ™c cenionym skÅ‚adnikiem maÅ›ci i kremów. StanowiÄ… cenny komponent kosmetyków, gdyż jako antyutleniacze aktywnie oddziaÅ‚ujÄ… na skórÄ™, zwÅ‚aszcza zmÄ™czonÄ…. ZapobiegajÄ… jej przedwczesnemu starzeniu siÄ™ i powstawaniu zmarszczek.
JeÅ›li do tego dodamy niezmiennÄ… popularność bursztynowych nalewek (do picia i smarowania), zapachowych kadzideÅ‚ oraz biżuterii, która (jeÅ›li z kamieni nieoszlifowanych) jonizuje ujemnie powietrze i poprawia samopoczucie, to stwierdzimy, że darzymy dziÅ› bursztyn uznaniem nie mniejszym niż nasi przodkowie przed wiekami.


