Śledziona – budowa, funkcje i choroby

Åšledziona to narzÄ…d, znajdujÄ…cy siÄ™ w okolicy lewego podżebrza pod przeponÄ…, po lewej stronie i nieco z tyÅ‚u żołądka. OkrÄ…gÅ‚awy ksztaÅ‚t prawidÅ‚owej Å›ledziony porównuje siÄ™ czasem do pÄ™katego kapelusza grzyba borowika. Ma Å›rednicÄ™ ok. 7–10 cm i ponieważ jest „schowana” pod ostatnimi żebrami, wiÄ™c bywa w badaniu lekarskim niewyczuwalna. Zwykle zdrowa, niepowiÄ™kszona waży ok. 500–800 g i chociaż jest to narzÄ…d pojedynczy, aż u 20% ludzi spotyka siÄ™ dodatkowe, mniejsze Å›ledziony znajdujÄ…ce siÄ™ w nietypowych miejscach w pobliżu Å›ledziony gÅ‚ównej.

Åšledziona jest w istocie rodzajem dużego wÄ™zÅ‚a chÅ‚onnego o miąższowej budowie, ciemnopurpurowym kolorze i póÅ‚księżycowatym przekroju. Chociaż uważa siÄ™, że stanowi część systemu immunologicznego, funkcje zwiÄ…zane z odpornoÅ›ciÄ… to tylko część jej zadaÅ„.

W miąższu Å›ledziony wyróżnia siÄ™ liczne wypeÅ‚nione krwiÄ… zatoki żylne oraz miazgÄ™ białą i czerwonÄ…. BiaÅ‚a tworzy tzw. grudki, a w grudkach tych powstajÄ… i rozpadajÄ… siÄ™ biaÅ‚e krwinki ukÅ‚adu odpornoÅ›ciowego. Krwinki biaÅ‚e (leukocyty) wytwarzajÄ… ciaÅ‚a odpornoÅ›ciowe, które stanowiÄ… barierÄ™ dla rozprzestrzeniajÄ…cego siÄ™ zakażenia i broÅ„ przeciwko chorobotwórczym mikroorganizmom. W miazdze czerwonej oczywiÅ›cie odbywa siÄ™ proces rozpadu krwinek czerwonych (erytrocytów). Kiedy czerwone komórki krwi siÄ™ starzejÄ… lub sÄ… nieprawidÅ‚owe, wtedy Å›ledziona odfiltrowuje je z krwiobiegu i rozkÅ‚ada zawartÄ… w nich hemoglobinÄ™.

Sama Å›ledziona oprócz roli cmentarza wypadÅ‚ych z obiegu krwinek stanowi gÅ‚ówny magazyn hemoglobiny w organizmie i zbiornik krwi, która zalega w jej pojemnych zatokach żylnych.

Z uwagi na to, że uczestniczy w wielu funkcjach organizmu, wciÄ…gana bywa w różnego rodzaju schorzenia, których objawem jest jej powiÄ™kszenie.

NajczÄ™stsze choroby, powodujÄ…ce powiÄ™kszenie Å›ledziony to przede wszystkim choroby krwi, takie jak biaÅ‚aczki, ziarnica zÅ‚oÅ›liwa, choroba Addisona-Biermera, czerwienica, szpiczak mnogi, a także kolagenozy i choroby ukÅ‚adowe, ostre choroby zakaźne (np. mononukleoza zakaźna – w wyniku której może dojść nawet do samoistnego pÄ™kniÄ™cia wÄ…troby), nadciÅ›nienie wrotne (np. w: marskoÅ›ci wÄ…troby, zespole Budda-Chiariego, zakrzepie żyÅ‚y wrotnej lub Å›ledzionowej) i żóÅ‚taczka hemolityczna. Natomiast choroby samej Å›ledziony sÄ… stosunkowo rzadkie i z wyjÄ…tkiem pÄ™kniÄ™cia Å›ledziony, które grozi krwotokiem wewnÄ™trznym nie stanowiÄ… zagrożenia dla życia. Do najczęściej spotykanych należą: zawaÅ‚ Å›ledziony oraz torbiele i guzy Å›ledziony.

CzÄ™sto przy różnego rodzaju wypadkach komunikacyjnych zdarza siÄ™ uszkodzenie Å›ledziony, które może mieć poważne konsekwencje. Dzieje siÄ™ tak dlatego, gdyż Å›ledziona jest stosunkowo krucha i Å‚atwo pÄ™ka przy uderzeniu, które może nawet nie spowodować uszkodzenia skóry. Bywa wiÄ™c, że uraz Å›ledziony pozostaje nierozpoznany. W takich przypadkach wystÄ™puje zjawisko dwuczasowego pÄ™kniÄ™cia Å›ledziony, które przebiega w ten sposób, że przy urazie najpierw pÄ™ka miąższ Å›ledziony, a wÅ‚óknista torebka narzÄ…du pozostaje caÅ‚a. Pod niÄ… zbiera siÄ™ krwiak, który może pÄ™knąć nawet po kilku dobach, doprowadzajÄ…c do nagÅ‚ej utraty dużej iloÅ›ci krwi rozlanej w jamie otrzewnowej. StÄ…d duża liczba operacji w celu powstrzymania krwotoku z urazowego pÄ™kniÄ™cia Å›ledziony wykonywanych w oddziaÅ‚ach chirurgii urazowej. Niekiedy jedynym sposobem na opanowanie takiego wewnÄ™trznego krwotoku jest caÅ‚kowite wyciÄ™cie Å›ledziony, której brak nie niesie jednak ze sobÄ… wiÄ™kszych niebezpieczeÅ„stw dla organizmu.

Lek. med. Jacek Kaziński

 


Åšledziona to po angielsku „spleen”... a co mówi na temat tego sÅ‚owa SÅ‚ownik wyrazów obcych W. KopaliÅ„skiego:

spleen – nastrój zniechÄ™cenia, przygnÄ™bienia, melancholii, depresji, apatii, nudy, chandra. Etymologia: z angielskiego – spleen – Å›ledziona; zÅ‚ość; nuda: chandra. Z greckiego splen – Å›ledziona. Schorzenia tego narzÄ…du uważano dawniej za przyczynÄ™ hipochondrii „Å›ledzienników” – osób o temperamencie charakteryzujÄ…cym siÄ™ dominacjÄ… wyżej wymienionych cech.

 
 

powrót
SeoPilot.pl
makijaż pernamentny
Gabinet rozany.
gabinetrozany.pl
© HEGER 2012
Psycholog, Hipnozapsycholog BydgoszczPsychoterapia Warszawazdrowe odżywianiedietetyczne przepisyPracaBaza firmMieszkania