Szum w uszach |
Szum uszny nie jest chorobÄ…, lecz objawem najczęściej niewielkich zmian w uchu wewnÄ™trznym. Rzadko, bo mniej niż w 10 proc. przypadków, wspóÅ‚istnieje z okreÅ›lonymi schorzeniami. W każdym przypadku szumu usznego wymagana jest diagnostyka audiologiczna w celu wykluczenia zmian organicznych wymagajÄ…cych zdecydowanej interwencji lekarskiej.
Szumy uszne powstajÄ… wewnÄ…trz drogi sÅ‚uchowej i sÄ… wynikiem nieprawidÅ‚owej aktywnoÅ›ci ukÅ‚adu nerwowego. Do ich wystÄ…pienia dochodzi najczęściej w wyniku zmian w uchu wewnÄ™trznym. Uważa siÄ™, że w 80 proc. przypadków źródÅ‚em szumów usznych jest nieodwracalne uszkodzenie komórek sÅ‚uchowych w Å›limaku. Uszkodzenie komórek sÅ‚uchowych bywa czasami tak niewielkie, że nie daje jeszcze widocznych objawów niedosÅ‚uchu, natomiast wywoÅ‚uje już zmienionÄ… aktywność neuronalnÄ….
W oÅ›rodkowym ukÅ‚adzie nerwowym istniejÄ… wyjÄ…tkowo czuÅ‚e mechanizmy wykrywajÄ…ce wszystkie nowe sygnaÅ‚y, a szczególnie te, które mogÄ… informować o niebezpieczeÅ„stwie, zagrożeniu zdrowia czy życia lub wiążą siÄ™ z emocjami. Takie informacje zawsze dotrÄ… do naszej Å›wiadomoÅ›ci. Szumy uszne caÅ‚kowicie speÅ‚niajÄ… te warunki.
W proces odczuwania szumu zaangażowany jest nie tylko ukÅ‚ad sÅ‚uchowy, ale również inne struktury oÅ›rodkowego ukÅ‚adu nerwowego, takie jak ukÅ‚ad limbiczny, odpowiedzialny za emocje oraz autonomiczny ukÅ‚ad nerwowy, odpowiedzialny za reakcje obronne.
Przyczyny szumów usznych sÄ… różne w zależnoÅ›ci od wieku pacjenta. U dzieci jest to na ogóÅ‚ nastÄ™pstwo przebytych stanów zapalnych w obrÄ™bie górnych dróg oddechowych, przewlekÅ‚ego wysiÄ™kowego zapalenia ucha Å›rodkowego, alergii, zaburzeÅ„ czynnoÅ›ci trÄ…bki sÅ‚uchowej lub przerostu migdaÅ‚ka gardÅ‚owego. W grupie nastolatków szumy sÄ… zwykle skutkiem urazu akustycznego haÅ‚asu, stresu emocjonalnego. Zbyt gÅ‚oÅ›ne dźwiÄ™ki spowodowaÅ‚y uszkodzenie komórek sÅ‚uchowych w obrÄ™bie Å›limaka (ucha wewnÄ™trznego). U dorosÅ‚ych szumy w uszach mogÄ… również być nastÄ™pstwem wszystkich wyżej wymienionych stanów, ale mogÄ… też mieć zwiÄ…zek z zaburzeniami ukrwienia w obrÄ™bie ucha wewnÄ™trznego czy wyższych poziomów drogi sÅ‚uchowej spowodowanych miażdżycÄ… naczyÅ„ krwionoÅ›nych i nadciÅ›nieniem tÄ™tniczym. Szumy uszne częściej wystÄ™pujÄ… u osób ze zmianami zwyrodnieniowymi w krÄ™gosÅ‚upie szyjnym oraz z zaburzeniami czynnoÅ›ci tarczycy. Szumy mogÄ… być skutkiem powikÅ‚aÅ„ pogrypowych, a także pojawić siÄ™ po zażyciu niektórych leków, narkotyków. NiewÄ…tpliwie postÄ™pujÄ…ce zanieczyszczenie Å›rodowiska naturalnego zwiÄ…zane z rozwojem cywilizacji i wszechobecny haÅ‚as także przyczyniajÄ… siÄ™ do rozprzestrzeniania siÄ™ tej dolegliwoÅ›ci.
Szumy uszne powinny być leczone, aby umożliwić pacjentom normalne funkcjonowanie. Metoda habituacji, znana jako tinnitus retraining therapy (TRT), uznawana jest obecnie za najskuteczniejszy sposób radzenia sobie z szumem usznym. Poprzez trening dróg sÅ‚uchowych zmierza do tego, by szum staÅ‚ siÄ™ doznaniem możliwie jak najbardziej obojÄ™tnym dla pacjenta i jednoczeÅ›nie jak najmniej uÅ›wiadamianym.
Inne metody terapeutyczne używane w terapii szumów usznych, których skuteczność jest nieporównywalnie mniejsza, to leki naczyniowe, poprawiajÄ…ce metabolizm niedokrwionych tkanek, leki zioÅ‚owe, homeopatyczne, uspokajajÄ…ce, nasenne, psychotropowe. Tam, gdzie możemy poprawić sÅ‚uch operacyjnie (zabiegi wykonywane na uchu Å›rodkowym w takich schorzeniach, jak np. wysiÄ™kowe zapalenie ucha Å›rodkowego, otoskleroza, tympanoskleroza czy przewlekÅ‚e zapalenie ucha Å›rodkowego), zazwyczaj w dużym odsetku udaje siÄ™ zlokalizować lub znacznie zmniejszyć dokuczliwość szumu. Jeszcze inne metody, takie jak: elektrostymulacja (podawanie za pomocÄ… elektrody zaÅ‚ożonej do przewodu sÅ‚uchowego maÅ‚ych prÄ…dów pobudzajÄ…cych szlak sÅ‚uchowy), maskowanie (zastosowanie urzÄ…dzeÅ„, które generujÄ… szum zagÅ‚uszajÄ…cy szum wÅ‚asny chorego), biostymulacja laserowa czy hiperbaryczne komory tlenowe sÄ… również stosowane w terapii szumów usznych, choć ich skuteczność jest znacznie mniejsza niż metody TRT.