Witaminy i minerały – gdzie je znajdziemy |
LubiÄ™ dobrze zjeść. Ale i lubiÄ™ wiedzieć, co jem. Dlatego, gdy na biurku zaprzyjaźnionej dietetyczki zauważyÅ‚em tabele z wartoÅ›ciami odżywczymi produktów spożywczych, nie mogÅ‚em siÄ™ powstrzymać od ich przewertowania.
Już dość pobieżna lektura przekonaÅ‚a mnie, że sporo siÄ™ muszÄ™ w tej materii poduczyć. Ba – powiem, a raczej napiszÄ™ – wiÄ™cej. Niektóre dość powszechnie panujÄ…ce w dziedzinie dietetyki mity coraz bardziej mitami, a nie rzeczywistoÅ›ciÄ… zdajÄ… siÄ™ jawić.
Żelazo
U wiÄ™kszoÅ›ci na ten przykÅ‚ad zjadaczy chleba naszego powszedniego na hasÅ‚o bogatej w żelazo jarzyny w podÅ›wiadomoÅ›ci zapala siÄ™ natychmiast neonik z napisem buraczki. Nieco bardziej dociekliwi zawężą – i sÅ‚usznie – pojÄ™cie buraka do boćwiny. SÅ‚usznie, bowiem o ile buraki zawierajÄ… w 100 g części jadalnych 1,7 mg tego pierwiastka, boćwina jest weÅ„ bogatsza, zawiera bowiem 2,2 mg. No tak, ale jak siÄ™ ma nawet ta liczba wobec 6,9 mg żelaza zawartego w suchych nasionach fasoli biaÅ‚ej? Toż to trzy razy wiÄ™cej niż w boćwinie. Nie koniec na tym. Od tej ostatniej bogatsze w żelazo sÄ… i nasiona soi (8,9), i nasiona grochu (4,7), i koper ogrodowy (2,7), i nać pietruszki (5,0), i szpinak (2,8), i orzechy – od arachidowych zaczynajÄ…c (3,2), przez laskowe (3,4), aż po pistacjowe (6,7). MoraÅ‚ z tego taki, iż zamiast buraki (ot tak sobie zrymowaÅ‚em) daj dziecku garstkÄ™ orzeszków pistacjowych.
Potas
A taki z kolei potas... Lekarze zazwyczaj, by uniknąć podawania osobom z niedoborem potasu tabletek wywoÅ‚ujÄ…cych nudnoÅ›ci, polecajÄ… picie soku pomidorowego. I owszem 100 gramów soku zawiera 206 mg potasu.
No ale nie mniej – bo 206 mg – zawiera taka sama ilość soku marchwiowego. Kwestia smaku. ZresztÄ… 100 gramów suszonych moreli to 1666 mg potasu.
Witamina C
Przy sokach pozostajÄ…c, pochylmy siÄ™ nad tymi bogatymi w witaminÄ™ C. Fama – w Å›lad za naszymi babciami – gÅ‚osi, że gÅ‚ównym źródÅ‚em tej witaminy jest sok z cytryny. A juÅ›ci – zawiera on 50 mg witaminy C w 100 gramach. Jednak kto jest w stanie – poza laureatami przez dzieci nadawanego Orderu UÅ›miechu – wypić setkÄ™ tego kwasu? A tÄ™ samÄ… niemal ilość witaminy C pozyskamy, wypijajÄ…c 100 gramów o wiele smaczniejszego soku pomaraÅ„czowego lub 200 gramów soku z czarnej porzeczki. ZresztÄ… jeÅ›li ktoÅ› nie lubi soków, niech siÄ™gnie po kiwi. 100 gramów tego owocu zawiera wiÄ™cej witaminy C niż nieszczÄ™sny sok cytrynowy.
Kiwi
Kiwi to doskonaÅ‚a alternatywa dla wiÄ™kszoÅ›ci nachalnie w mediach reklamowanych preparatów witaminowych oraz zawierajÄ…cych tak modne mikroelementy. Wspomnianego wczeÅ›niej potasu w 100 gramach tego owocu jest 290 mg, magnezu 15 mg, witaminy A wprawdzie jedynie 7 mikrogramów, ale za to beta-karotenu aż 43. Dodatkowo witaminy E 0,20 mg, tiaminy 0,02 mg, ryboflawiny 0,05 mg i niacyny 0,5 mg.
Magnez
Wprawdzie modnego magnezu znacznie więcej znajdziemy w 100 gramach awokado (39) czy banana (33), ale zjedzenie jednego kiwi dziennie załatwia sprawę. Tym bardziej że produkty naturalne wchłaniają się w przewodzie pokarmowym lepiej niż syntetyczne tabletkowane. Całkiem na marginesie dodam, że 100 g naci pietruszki zawiera 69 mg magnezu.
Grzyby
O grzybach zwykÅ‚o siÄ™ mówić, że nie posiadajÄ… żadnej wartoÅ›ci odżywczej. Nic bardziej zÅ‚udnego, otóż 100 gramów Å›wieżych pieczarek to: 2,7 g biaÅ‚ka, 289 mg potasu, 11 mg wapnia (a wiÄ™c jedynie dziesięć razy mniej niż jogurt), 165 mg fosforu, 12 mg magnezu, 5 mg wit C oraz odrobina beta-karotenu, witamin A, D i E oraz tiaminy, ryboflawiny i niacyny.
Mięso i ryby
Przejdźmy teraz do bardziej konkretnych skÅ‚adników naszego pożywienia. O tym, że w tÅ‚uszcz bogate jest miÄ™so – zwÅ‚aszcza wieprzowe – wiemy doskonale. Alternatywnym dla miÄ™sa źródÅ‚em biaÅ‚ka od lat lansowanym sÄ… ryby. Ale o ile wszyscy wiemy, że bardzo tÅ‚usty jest Å‚osoÅ›, który w 100 gramach zawiera 13,6 g tÅ‚uszczu, o tyle nieliczni wiedzÄ…, że makrela zawiera go niewiele mniej, bo aż 11,9 g. Z kolei w przypadku za tÅ‚ustego powszechnie uważanego halibuta na 100 gramów masy przypada jeno, 1,9 grama tÅ‚uszczu! Ponad dwukrotnie mniej niż u karpia. NajwiÄ™kszÄ… jednak, tuszÄ™, niespodziankÄ™ zgotowaÅ‚ nam wszystkim Å›ledź Å›wieży: w jego przypadku na 100 gramów ryby przypada aż 10,7 gr tÅ‚uszczu. Na szczęście tÅ‚uszcz pochodzenia rybiego jest bardziej przyjazny dla czÅ‚owieka od tÅ‚uszczów zwierzÄ™cych. Ale nadmiar, to zawsze nadmiar.
No to smacznego.
Lek. med. Marek Prusakowski poradnia.pl
powrót

