Zanieczyszczenie środowiska a miażdżyca |
Naukowcy ze Szwecji odkryli, że na rozwój miażdżycy tÄ™tnic obwodowych ma wpÅ‚yw obecność w organizmie czÅ‚owieka substancji zanieczyszczajÄ…cych Å›rodowisko.
TrwaÅ‚e zanieczyszczenia organiczne (z ang. persistent organic pollutants - POP) to zwiÄ…zki chemiczne pochodzÄ…ce z wysypisk, recyclingu, przemysÅ‚u i rolnictwa. UlegajÄ… one bioakumulacji wraz z przechodzeniem przez kolejne ogniwa Å‚aÅ„cucha pokarmowego. Wiele z tych substancji nie jest już obecnie stosowanych, jednak ze wzglÄ™du na dÅ‚ugi okres póÅ‚trwania i bioakumulacjÄ™, ich poziom w organizmie czÅ‚owieka roÅ›nie wraz z wiekiem.
Najnowsze dane sugerujÄ…, że osoby, które majÄ… wysokie stężenie tych zwiÄ…zków we krwi sÄ… bardziej podatne na rozwój nadciÅ›nienia tÄ™tniczego, otyÅ‚oÅ›ci, zespoÅ‚u metabolicznego i cukrzycy. Naukowcy z dwóch szwedzkich uniwersytetów okreÅ›lili wartoÅ›ci stężeÅ„ trwaÅ‚ych zanieczyszczeÅ„ organicznych (POP) u 1016 osób. Do badania zostali wÅ‚Ä…czeniu mieszkaÅ„cy miasta Uppsala w wieku 70 lat. W celu oceny miażdżycy użyto badania ultrasonograficznego. W krwi badano obecność 16 polichlorowanych bifenyli (PCB), 5 pestycydów, 1 dioksyny oraz BDE 47.
Badacze zaobserwowali, że obecność i stężenia w krwi badanych 7 PCB byÅ‚y skorelowane z obecnoÅ›ciÄ… pÅ‚ytek miażdżycowych, a 3 PCB z echogenicznoÅ›ciÄ… kompleksu bÅ‚ony Å›rodkowej i wewnÄ™trznej tÄ™tnicy szyjnej (co jest czynnikiem Å›mierci naczyniowosercowej). Autorzy pracy uważajÄ… zatem, że badane zwiÄ…zki majÄ… bezpoÅ›redni wpÅ‚yw na stan naczyÅ„ tÄ™tniczych, co wiążą z ich potencjaÅ‚em oksydacyjnym oraz dziaÅ‚aniem wywoÅ‚ujÄ…cym zaburzenie naprawy DNA i cyklu komórkowego w komórkach mięśni gÅ‚adkich naczyÅ„. Dodatkowo pokazano wpÅ‚yw POP na receptory hormonów pÅ‚ciowych, co też może przyspieszać rozwój chorób naczyniowosercowych.
